Święto Konstytucji 3 Maja 2035
Czwartek, 3 maja
Polskie święto narodowe upamiętniające uchwalenie przez Sejm Czteroletni konstytucji Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
- Dzień wolny od pracy
Co warto wiedzieć
-
To dzień wolny od pracy, a sklepy są zamknięte.
-
Tego dnia imieniny obchodzą Maria i Aleksander.
Wokół Święta Konstytucji 3 Maja
- nd 29.04 Niedziela handlowa
- wt 1.05 Międzynarodowe Święto Pracy
- śr 2.05 Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej
- cz 3.05 Święto Konstytucji 3 Maja
- cz 3.05 NMP Królowej Polski
- nd 6.05 Wniebowstąpienie
Święto Konstytucji 3 Maja w innych latach
Długi weekend bez brania urlopu (święto w poniedziałek lub piątek) najbliżej w 2038 roku.
O Święcie Konstytucji 3 Maja
Święto Konstytucji 3 Maja upamiętnia uchwalenie w 1791 roku Ustawy Rządowej przez Sejm Czteroletni, zwany też Sejmem Wielkim. Konstytucja miała usprawnić rządy i wzmocnić Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Ustawowa nazwa rocznicy to Święto Narodowe Trzeciego Maja. Jest to dzień wolny od pracy.[1][2]
Co zmieniła Konstytucja 3 maja
Ustawa ustanawiała monarchię konstytucyjną z dziedzicznym tronem i dzieliła władzę na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Znosiła liberum veto, które pozwalało jednemu posłowi zablokować decyzje sejmu. Potwierdzała prawa nadane mieszczanom miast królewskich i brała ludność chłopską pod ochronę prawa i rządu.[1][3]
Konstytucję zwykle określa się jako pierwszą nowożytną konstytucję państwową w Europie i drugą na świecie, po amerykańskiej. W pracach nad jej tekstem uczestniczyli m.in. król Stanisław August, Ignacy Potocki i Hugo Kołłątaj.[1][4]
Co stało się z reformami
Reformy przerwała interwencja rosyjska w 1792 roku. W 1793 roku sejm w Grodnie uchylił konstytucję. Jej współtwórca Stanisław August Poniatowski był ostatnim królem Rzeczypospolitej. Abdykował w 1795 roku, gdy po trzecim rozbiorze dokonanym przez Rosję, Prusy i Austrię państwo przestało istnieć. Polska odzyskała niepodległość 123 lata później.[1][5]
Historia święta i obchody
Sejm ustanowił święto narodowe ustawą z 29 kwietnia 1919 roku. W okresie PRL władze zwalczały obchody, do których mimo to wracały środowiska opozycyjne. Święto przywrócono ustawą z 6 kwietnia 1990 roku.[6][7][8] Dziś rocznicę upamiętniają uroczystości państwowe, a w wielu miejscach wywiesza się biało-czerwone flagi.[1]
Konstytucja na obrazie Matejki
W środku namalowanego przez Jana Matejkę pochodu widać marszałka sejmu Stanisława Małachowskiego niesionego na ramionach. Malarz zestawił osoby obecne przy uchwalaniu konstytucji z postaciami symbolicznymi. Umieścił wśród nich Jana Dekerta, działacza na rzecz praw mieszczan, który zmarł przed uchwaleniem Ustawy Rządowej. Obraz z 1891 roku znajduje się w Zamku Królewskim w Warszawie.[9]
Źródła
- Portal Gov.pl – Służby specjalne, 235. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja, 03.05.2026 [dostęp: 18.11.2026].
- Dziennik Ustaw (Dz.U. 2025 poz. 296), Ustawa o dniach wolnych od pracy, tekst jednolity, 06.03.2025 [dostęp: 18.11.2026].
- Archiwum Główne Akt Dawnych, Ustawa Rządowa. Konstytucja 3 maja 1791 [dostęp: 18.11.2026].
- Piotr Ugniewski, Muzeum Historii Polski, Jak uchwalono Konstytucję 3 maja [dostęp: 18.11.2026].
- Zintegrowana Platforma Edukacyjna, Rzeczpospolita Obojga Narodów przestaje istnieć. III rozbiór Polski [dostęp: 18.11.2026].
- Dziennik Praw Państwa Polskiego (Dz.Pr.P.P. 1919 nr 38 poz. 281), Ustawa z dnia 29 kwietnia 1919 r. o święcie narodowem trzeciego maja [dostęp: 18.11.2026].
- Instytut Pamięci Narodowej, Najstarsze polskie święto narodowe [dostęp: 18.11.2026].
- Dziennik Ustaw (Dz.U. 1990 nr 28 poz. 160), Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o przywróceniu Święta Narodowego Trzeciego Maja [dostęp: 18.11.2026].
- Zamek Królewski w Warszawie, Sekrety obrazu Jana Matejki „Konstytucja 3 maja 1791 roku” [dostęp: 18.11.2026].
Jan Matejko, Konstytucja 3 Maja 1791 roku, 1891